لابی سنگین تیم اوباما برای بقای برجام

دونالد ترامپ بارها تهدید کرده است که توافق هسته‌ای‌ را پاره خواهد کرد. با این‌حال بعضی مقامات به‌جا مانده از دولت اوباما در تلاشند تا این توافق را زنده نگه‌ دارند. مقامات دولت پیشین آمریکا، با برگزاری جلسات مختلف، ملاقات با قانون‌گذاران و تعامل با رسانه‌ها کوشش دارند الی از پاره شدن این توافق ممانعت کنند؛ توافقی که زمان دولت باراک اوباما به امضا رسید و یکی از دستاوردهای ارزنده سیاست‌ خارجه او محسوب می‌شود.




به گزارش نشریه آمریکایی«پولیتیکو»، دستیاران اوباما در دولت پیشین – کسانی که تلاش‌های بسیاری برای نهایی شدن توافق هسته‌ای اتمام داده‌اند – از آنجا که دونالد ترامپ آماده می‌شود لغایت در ماه آینده برجام را از بین ببرد، به تکاپو افتاده‌اند (در اواسط اکتبر ترامپ موظف است سومین گزارش از زنجیره گزارش‌های پایبندی ایران به توافق هسته‌ای را به کنگره ارائه کند). در این رابطه راب‌ملی، مشاور بزرگتر پیشین اوباما در مسائل خاورمیانه، می‌گوید: «برجام توافقی مستحکم است که باره قصد قرار گرفته، توافقی که بسیاری از ما آن را دستاوردی کبیر می‌دانیم و اکیدا با هر نوع انتقاد و تهدید علیه آن مخالف هستیم. نگرانی‌های ما به‌این خاطر است که از بین رفتن این توافق پیامدهایی دارد.» به ادعای«پولیتیکو»، پیامدهایی که همکاران اوباما از آن سخن می‌گویند به رقابت هسته‌ای در منطقه خاورمیانه و از بین رفتن وجهه سیاسی آمریکا در سطح بین‌‌الملل برمی‌گردد. روز دوشنبه نیز سامانتا پاور، سفیر سابق اوباما در سازمان ملل، در توئیتر خود نوشت: «بسیار بعید است که برونرفت از برجام، منجر به جنگ نشود.» در مقابل ولی بعضی محافظه‌کاران در آمریکا از بازگشت آنچه «اتاق اکو» گفت‌وگوی طرفداران برجام و پوشش رسانه‌ای که از سوی دولت اوباما در سال 2015 مهندسی شد می‌نامند ابراز نگرانی می‌کنند. به گزارش «گروه اقتصاد بین‌الملل دنیای اقتصاد» و به نقل از «پلیتیکو»، توافق هسته‌ای نتیجه مذاکره ایران و 1+5 (آمریکا، چین، روسیه، بریتانیا، فرانسه و آلمان) است. برجام فقط یک پیمان نامه میان این کشورها نیست بلکه یک راهکار سیاسی است، تدبیری که به‌واسطه آن ایران توانست در ازای محدود برپایی فعالیت‌های هسته‌ای خود، از تحریم‌های مفصل بین‌المللی رهایی یابد. با این‌حال دونالد ترامپ بارها توافق هسته‌ای را «بدترین توافق تاریخ»‌ نامیده است و خواستار خروج کشورش از این توافق شد. روز پنج‌شنبه ولی با فرا رسیدن زمان تصمیم‌گیری درخصوص تمدید یا تعلیق دوباره تحریم‌های هسته‌ای، دونالد ترامپ تصمیم گرفت گذرگاه کنونی را ادامه دهد و بار سایر تحریم‌هایی را که بعد از توافق هسته‌ای لغو شده بودند تعلیق کند.


البته با توجه به مشورت‌هایی که دستیاران ترامپ به او می‌دادند و انتقادهایی که درخصوص پیامدهای برونرفت اتفاقاً از توافق هسته‌ای هستی داشت، اتخاذ چنین تصمیمی از سوی ترامپ بعید از ذهن نبود. دونالد ترامپ که به علت اثرگذاری‌های قابل توجه ایران در خاورمیانه بسیار ناامید است، گفته است احتمالا در سومین گزارش برجامی خویش که پیمان است میانه ها اکتبر به همایش ارائه کند، پایبندی ایران به توافق هسته‌ای را تایید نخواهد کرد. اگر چنین اتفاقی بیفتد، همایش آمریکا 60 روز فرصت خواهد داشت الی در باره وضع دوباره تحریم‌ها علیه ایران تصمیم بگیرد. در این باره، اگر همایش آمریکا که بیشتری آن را جمهوری‌خواهان برپایی می‌دهند رای به وضع دوباره تحریم‌ها دهد، سایر توافق هسته‌ای وجود نخواهد داشت و ایران برنامه‌های هسته‌ای خود را از راز خواهد گرفت. روز چهارشنبه، چندین دستیار سابق اوباما در گزارشی آگاهانیدن دادند که بازبینی دوباره توافق هسته‌ای نشدنی و خطرناک است. وندی شرمن، کارمند پیشین وزارت خارجه و عضو تیم آمریکایی مذاکره‌کننده توافق هسته‌ای، کولین کاهل، مشاور امنیت ملی جو بایدن (معاون نخست رئیس‌جمهور پیشین آمریکا)، و جان فاینر، مسئول کارکنان وزارت خارجه در موعد جان کری از آنگونه کسان مشارکت‌کننده در این گزارش هستند. وندی شرمن در این مورد گفت: «اگر نگوییم غیرممکن، بسیار مشکل است راهی برای تجدیدنظر در برجام بیابیم بدون آنکه این توافق از بین برود.» شرمن بدون آنکه وارد جزئیات شود در پیوسته افزود باراک اوباما در جریان تلاش‌های دولتمردان سابق خویش پیمان دارد و در جریان تازه‌ترین اطلاعات پیمان می‌گیرد. یگانه سایر از کسان پشت صحنه این سوژه جان کری، وزیر خارجه دولت اوباما است، کسی که به شخصه صدها ساعت برای به نتیجه رسیدن توافق هسته‌ای با همتای ایرانی خود گفتگو کرد و بیش از کل در دولت اوباما، برجام میراث او محسوب می‌شود. یک مقام رسمی دولت پیشین آمریکا که به تازگی با جان کری گفت‌وگو داشته در این باره گفته است: «دیپلمات و سناتور سابق (جان کری) با همکاران کهن خود در همایش در ارتباط است. همچنین با توجه به نگرانی‌هایی که ترامپ درخصوص برجام به‌وجود آورده برخی از این ارتباطات از جانب اعضای همایش بوده است. به‌علاوه جان کری ارتباطات خویش را با مقامات اروپایی، کسانی که نقش تعیین‌کننده در توافق هسته‌ای دارند، حفظ کرده است.»




نیویورک‌تایمز: برجام پاره نمی‌شود!


ترامپ با تمدید تعلیق تحریم‌ها، برجام را زنده نگه داشت. این نشانه‌ای از عقب‌نشینی ترامپ نسبت به مواضع پیشینش درخصوص برجام است؛ توافقی که ترامپ با تهدیدهای پیاپی تلاش کرد بی‌اعتبارش کند. ولی به عقیده می‌رسد الان مسیر دیگری در قبل گرفته است. اعضای برجسته کابینه و مشاوران، کامیاب شده‌اند ترامپ را قانع کنند که برهم زدن برجام جز تضعیف روابطش با هم‌پیمانان اروپایی و سوق دادن ایران به سوی منافعش نتیجه دیگری نخواهد داشت. در این باره، ترامپ پافشاری دارد که هنوز استراتژی مشخصی برای مقابله با ایران اتخاذ نکرده و ماه آینده چنین استراتژیک را ارائه خواهد کرد. ولی مقامات دولتی اعلام کردند که مجدد بر تمهیدات اقتصادی و نظامی برای مقابله با کارایی ایران در خاورمیانه متمرکز شده‌اند و رویارویی مستقیم با طهران را در دستور شغل خویش ندارند. این رویکرد بازپسین به گفته مشاوران ترامپ، دستاورد نشست‌های شورای امنیت ملی است. به گزارش «نیویورک‌تایمز»، ترامپ در بازگشت از بازدید مناطق توفان‌زده آمریکا، یک بار دیگر علیه ایران کلام گفت، ولی از پاره کردن برجام حرفی نزد. سخنان او حول این محور متمرکز بود که ضمن پایبندی به برجام با اقداماتی دیگر، ایران را تحت تنگنا قرار دهد. ترک برجام، حتی مخالفان محافظه‌کارش را نیز خوشنود نخواهد کرد. انگلستان، نزدیک‌ترین هم‌پیمان آمریکا، به‌طور علنی با چنین تصمیمی مخالفت کرده است. بوریس جانسون، وزیر امور خارجه انگلیس، در کنفرانس خبری مشترک با تیلرسون گفت: «بحران کره‌شمالی، اهمیت توافقاتی همانند برجام را صریح می‌سازد.»


تغییر موضع ترامپ درخصوص برجام، مظهر دگرگونی ها سیاست خارجی قصر سفید بعد از برونرفت استیو بنن، استراتژیست پیشین ترامپ است. بنن مقابله با ایران و چین را محور اصلی رویکردش در تجدید سلطه آمریکا بر عالم ساخته بود. دو بدن از مشاوران کنونی ترامپ نیز دیدگاه‌های خصمانه‌ای در قبال ایران دارند، اما به جای در میان گذاشتن گزینه‌های افراطی، بر اقدامات مخفیانه تاکید می‌کنند که خفقان سیاسی و اقتصادی را بر ایران افزایش می‌دهد و از بروز چالش‌های فراگیر جهانی برآیند اینکه پاره کردن برجام بازداری می‌کند. روز جمعه وسیلی نبنزیا، سفیر روسیه در سازمان ملل در گفت‌وگو با «رویترز» گفت که پیام مسکو به آمریکا در جلسه‌ای که قرار است هفته‌ آینده میان ایران و اعضای 1+5 در حاشیه گردهمایی عمومی سازمان ملل برگزار شود این است که «پای برجام بمان».




منبع خبر : روزنامه دنیای اقتصاد