میانبر بانکی ایران به اروپا

به گزارش اهن نت به نقل از دنیای اقتصاد : در پایان روزگار روزهای تابستان، طلسم پیمان نامه تامین‌مالی با اروپا شکست. یک بانک اتریشی و یک بانک دانمارکی تامین مالی یک‌ونیم میلیارد یورویی به ایران را تعهد دادند. به باور کارشناسان، فارغ از حجم تامین مالی، این پیمان نامه به مثابه میانبر بانکی ایران به اروپا است. با تکمیل این روند می‌توان انتظار داشت که مبادلات نظام بانکی ایران با بانک‌های اروپایی نسبت به پیش روان‌تر انجام شود. قراردادهای جانبی نیز در قالب پوشش ریسک آغاز مسیری برای تفریق ریسک سرمایه‌گذاری و درمان رتبه اعتباری ایران عنوان می‌شود.




پس از 15 سال گذرگاه فاینانس از اروپا باز شد. دو پیمان نامه تامین مالی با «اوبر بانک» اطریش و «دانسکه بانک» دانمارک مجموعا به ارزش 5/ 1 میلیارد یورو به امضا رسید. روی اول سکه در قراردادهای اخیر، تامین خط اعتباری است که برای اولین بار بعد از برجام از قاره اروپا صورت می‌گیرد. اگرچه میزان قرارداد با اروپایی‌ها امثال چینی‌ها و کره‌ای‌ها نبوده ولی در روی دیگر سکه، افزایش ضریب نفوذ بانک‌های ایرانی در پهنه بانکی اروپا را به ارمغان آورده است. نفوذی که مقدمه آن، گشایش حساب بانک‌های ایرانی در اروپا در قالب قراردادهای فاینانس است. منفعت دیگری که برآیند اینکه این قراردادها به اقتصاد ایران می‌رسد، درمان رتبه اعتباری است. تعدد قراردادهای فاینانس و متعاقب آن تعدد ضمانت سرمایه‌گذاری در ایران، صادرکننده یک پیام صریح با وضوح بالا است که می‌گوید: «ریسک سرمایه‌گذاری در ایران، کاهشی است.» دستاورد دوم، توان چانه‌‌زنی و مانور ایران در جذب سرمایه بیگانه را افزایش خواهد داد.




دو ماحصل در زیر پوست فاینانس‌های اروپایی


شهریور 96، ماه پرترافیکی برای ورود پول‌های بیگانه بود. پنج‌شنبه‌های شهریور امسال، شنیدن تازه دریافت قرارداد فاینانس تبدیل به یک خو شده بود. اولین پنج‌شنبه ماه ماضی با امضای فاینانس 8 میلیارد یورویی اگزیم بانک کره جنوبی همزمان شده بود. سه هفته پس نیز گروه مالی سیتیک تراست چین تامین فاینانس 10 میلیارد دلاری را عهده‌دار شد. در واپسین پنج‌شنبه ماه نیز ورود پول بیگانه از اروپا در دوران پس از برجام کلید خورد. مورد آخری اگر چه مانند موردهای اول و دوم از عقیده مبلغ رکورد نزد، ولی دو دستاورد مهم برای نظام بانکی کشور داشت. در 30 شهریور دو پیمان نامه تامین مالی با اوبر بانک اطریش و دانسکه بانک دانمارک امضا شد. ارزش پیمان نامه با اتریشی‌ها، یک میلیارد یورو و ارزش قرارداد با طرف دانمارکی نیم میلیارد یورو بود. قرارداد یک میلیارد یورویی با 14 بانک ایرانی و پیمان نامه نیم میلیارد یورویی با 10 بانک ایرانی امضا شده است. نکته قابل تامل است که چرا شمار بانک‌های طرف ایرانی برای مبلغ کم فاینانس، به همان اندازه‌ای بود که در فاینانس‌های 8 میلیارد یورویی یا 10 میلیارد دلاری حضور داشتند. در اینجا باید پروا داشت که فارغ از مبلغ فاینانس، اهمیت موضوع، همکاری با طرف اروپایی در اشاعه روابط کارگزاری است. در واقع علت شمار زیاد بانک‌های ایرانی در این قراردادها، بیشتر از آنکه از ناحیه مبلغ باشد، از ناحیه فرصت تعامل با بانک‌های اروپایی است. این اولین دستاورد مهم قراردادهای هفته ماضی است. تسهیل روابط کارگزاری با بانک‌های اروپایی، کمک خواهد کرد الی چگونگی ما در دامنه گرفتن خدمات بانکی نسبت به قبل بهبود پیدا کند. طی قراردادهای امضا شده، برای کل بانک‌های ایرانی باید حساب مفتوح شود. این خویش باعث می‌شود بانک‌های ایرانی در ساحل دریافت خط اعتباری، به بازبینی خدمات مالی دیگری را نیز اخذ کنند. می‌توان اینطور تعبیر کرد که پنجره بانک‌های اروپایی رو به بانک‌های ایرانی باز شد و سیاست‌گذار پولی در قالب این فاینانس‌ها کوشش دارد گذرگاه روابط کارگزاری را تسهیل کند.


باید پروا داشت که در دوران تحریم و پس از آن، روابط بانکی به انگیزه پروژه ایران‌هراسی و به روز نشدن مقررات بانکی در کشور، دشوار شده بود. از همین رو قراردادهای تامین مالی فرصت بکری است الی طرف مقابل را مجاب به ارائه خدمات بانکی و اشاعه روابط کارگزاری کند. صحبت‌های مدیر عامل اوبر بانک نیز موید همین نکته است. فرانتس گازلسبرگر نیز امضای پیمان نامه را برای ایران به منزله گشودن دری برای قراردادهای مثل با بانک‌ها و موسسات دیگر دیده است. اما ماحصل دومی که از محل این فاینانس‌ها عاید نظام مالی و اعتباری مملکت شد، بهبود رتبه اعتباری ایران است. به طور کلی فاینانس‌ها باید از طرف یک آژانس بیمه‌ای ضمانت شوند. آژانس‌های بیمه صادراتی، ضرر و خسارت مالی وارده به صادرکنندگان کالا، خدمات و سرمایه‌گذاران را که در کشورهای خارجی به فعالیت می‌پردازند، تحت پوشش پیمان می‌دهند. بیمه‌های اعتباری نقش کلیدی در تفریق ریسک دارند و موجب افزایش فعالیت‌های اقتصادی و اشتغال می‌شوند. در باره فاینانس اوبر بانک نیز بنیاد-نهاد-سازمان بیمه صادراتی «اوکابه» پروژه‌های تحت این پیمان نامه و سرمایه‌گذاری در ایران را بیمه خواهد کرد. به راستی اگر ضرر یا ریسکی متوجه پروژه‌های سرمایه‌گذاری در ایران شود، این بیمه زیان سرمایه‌گذاران را پوشش خواهد داد. همچنین برای فاینانس دانسکه بانک نیز در حال حاضر یک سند مشارکت با آژانس اعتبار صادرات دانمارک (ایی کی اف) به امضا واصله است.  هرچه شمار قراردادهای اکثریت منعقد شود طبیعتا تعداد ضمانت‌ها نیز اغلب خواهد شد. بدین ترتیب این پیام صادر می‌شود که میزان ریسک سرمایه‌گذاری در ایران در حال کاهش است؛ چراکه اگر میزان ریسک در کشور میزبان بالا باشد، طبیعتا آژانس اعتباری بیمه لازم جهت سرمایه‌گذاری در آن کشور را ارائه نخواهد داد. با این فرمول رتبه اعتباری ایران شفا و از سطح 6 فعلی به 5 می‌رسد. رتبه اعتباری و درجه ریسک سرمایه‌گذاری در کشور در جولای 2017 از گروه 7 به 6 تفریق یافت. درمان رتبه اعتباری با خود تسهیل جذب سرمایه‌گذاری و تامین مالی را به به اتفاق می‌آورد.




اوبر بانک و دانسکه بانک


اوبربانک یکی از قدیمی‌ترین بانک‌های اتریش است که تاسیس آن به سال 1869 در شهر لینتس بازمی‌گردد. این بانک در وسط 20 بانک مهم اتریش در رتبه دهم قرار دارد و بیشترین سهام آن متعلق به یگانه از شرکت‌های اصلی بانک ملی اتریش- یونی کردیت - است. حوزه‌های کار و جنبش این بانک دربرگیرنده خدمات معمول بانکی، بیمه، لیزینگ، خدمات مسکن و ارائه سیستم بانکداری خصوصی و الکترونیک است. این بانک در کشورهای آلمان، جمهوری چک، مجارستان و اسلواکی دارای شعب پرکار است و در سنه 2017 شروع به اشاعه حوزه‌های جغرافیایی کار و جنبش خود کرده است.اما بانک دانمارکی دو سنه جوانتر از همتای اتریشی خود است. دانسکه بانک در سنه 1871 در کپنهاگ تاسیس شد و در حال آماده بزرگ‌ترین بانک دانمارک است. این بانک با ارائه خدمات به بیش از 7/ 2 میلیون نفر، 236 هزار شرکت کوچک و میانه و 1800 شرکت مهم به یکی از مهم‌ترین بانک‌های اروپای شمالی تبدیل شده است. دانسکه بیش از 28 درصد از سهم بازار بانکی در دانمارک را داراست. در سنه 2005 بانک ملی ایرلند و بانک شمالی ایرلند را خریداری کرد و در بیش از 17 کشور عالم در حال فعالیت است. درآمد سنه ماضی این بانک بالغ‌بر 2 میلیارد دلار و مجموع دارایی‌های متعلق به این بانک در نزدیک 5/ 327 هزار میلیارد دلار برآورد می‌شود.




مختصات دو قرارداد


هر دو قرارداد تامین مالی با بانک‌های اروپایی، در وین اطریش به امضا رسید. در حقیقت مقامات دانسکه بانک دانمارک نیز به وین آمدند تا در محل اقامت سفیر ایران در اتریش، قراردادها امضا شوند. از طرف ایران در امضای این دو قرارداد، سید‌احمد عراقچی معاون ارزی بانک مرکزی، محمد خزاعی رئیس‌کل سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی، عبادالله مولایی سفیر جمهوری اسلامی ایران در اتریش، مدیران عامل و اعضای هیات‌مدیره بانک‌های ایرانی حضور داشتند. بانک‌های ایرانی طرف قرارداد اوبر بانک، شامل بانک‌های کارآفرین، سامان، پاسارگاد، رفاه کارگران، ملت، تجارت، ملی ایران، صنعت و معدن، اقتصاد نوین، سپه، توسعه صادرات، خاورمیانه، زراعت و پارسیان می‌شود. اگر به لیست بانک‌های طرف پیمان نامه دانسکه بانک نگاه شود، از فهرست بالا نام بانک‌های کارآفرین، رفاه کارگران، توسعه صادرات و خاورمیانه خط می‌خورد. این یعنی همگی بانک‌های خصوصی که به اروپا سفر کردند، در هر دو قرارداد فاینانس حضور داشتند. منابع برآمده از این دو بانک برای تامین مالی کلیه پروژه‌های عمرانی و تولیدی‌ بخش خصوصی و دولتی می‌تواند باره استفاده قرار گیرد. از این رو محدودیتی از عقیده خصوصی یا دولتی بودن پروژه هستی ندارد. تنها محدودیت این است که مجوزهای لازم را باید از نهادهای مسوول کسب کنند. مجوزهایی که این اطمینان را حاصل می‌کند که پروژه‌ها، اقتصادی و با بهره‌وری مناسب هستند و جزو اولویت‌های اصلی کشور محسوب می‌شوند.






منبع خبر: دنیای اقتصاد

خبرگزاری آهن نت