ایست شهرداری به فساد هولوگرامی

دستور توقف تهاترهای نامرئی در شهرداری تا اطلاع ثانوی


گزارش «آهن نت » از رازها تسویه حساب با «برگه‌های هولوگرام اعتباری»


آهن نت : تصفیه بدهی شهرداری طهران از کانال «توزیع برگه‌های پیش‌فروش تراکم ساختمانی» موسوم به «هولوگرام اعتباری»، با پروانه کتبی شهردار متوقف شد. هولوگرام‌ اعتباری از سنه 90، جایگزین پول در بخشی از مراودات مالی شهرداری شد؛ به‌طوری‌که طلب پیمانکاران و مالکان املاک معارض، با تراکم سیار، «تهاتر» می‌شود و سپس با فروش نقدی برگه به بدهکاران شهرداری، درآمد غیرنقد عاید شهرداری می‌شود. هولوگرام‌ها دست کم نیمی از 35 درصد درآمد غیرنقدی شهرداری را تامین می‌کنند. 6 عارضه همچون تباهی برآمده از کارسازی و دلالی‌‌ برای معامله این برگه‌ها، به ممنوعیت صدور هولوگرام منجر شد.




شهردار طهران 23 روز بعد از برپایی در ساختمان بهشت، دیروز با صدور یک بخشنامه کانال «تهاتر نامرئی با فیش هولوگرامی» را به‌عنوان گرد از دروازه‌های اصلی مفسده شهری در پایتخت مسدود و خطاب به عوامل صدور این برگه‌ها، فرمان توقف انتشار برگه‌های هولوگرامی اعتباری لغایت اطلاع ثانوی را صادر کرد. در بخشنامه ابلاغی محمدعلی نجفی خطاب به شهرداران مناطق ۲۲گانه، مدیرعامل سازمان املاک و مستغلات و مدیران کل حسابرسی، تشخیص و وصول درآمد و مالی و اموال آمده است: صدور هر گونه هولوگرام جدید لغایت آگاهی ثانوی ممنوع است و هولوگرام‌های صادر شده پیش از تاریخ این بخشنامه در کمیته‌ای که در سازمان املاک و مستغلات برپایی می‌شود رسیدگی و پس از از راستی‌آزمایی و تایید قابل اقدام خواهد بود و مناطق شهرداری حق قبول هولوگرام‌های تاییدنشده را ندارند. وانگهی مناطق ۲۲ گانه شهرداری مکلفند پرداخت نقدی مودیان را به حساب خزانه شهرداری واریز و از هر گونه پرداخت پشت باجه خودداری کنند. در پاراگراف (لاتین) دیگر این بخشنامه پافشاری شده انجام هر نوع تهاتر در ازای خواسته ها اشخاص حقیقی و حقوقی از شهرداری تهران فقط با واگذاری املاک و صرفا بعد از تایید کمیته‌ای که در سازمان املاک و مستغلات برپایی شده است، میسر خواهد بود. سرانجام در پاراگراف (لاتین) پایان این بخشنامه معاونت مالی و اقتصاد شهری باید در اسرع وقت نسبت به تعیین تکلیف مراودات فی‌مابین شهرداری و مسولان اقدام و نتیجه را به شهردار تهران گزارش دهند.


به گزارش «آهن نت » بازار صدور برگه‌های اعتباری جزء اصلی درآمدهای غیرنقد شهرداری است. در بودجه امسال 35 درصد آن را بودجه غیرنقد تشکیل می‌دهد. بودجه غیرنقد دربرگیرنده دو جزء اصلی املاک ساخته شده و زمین و برگه‌های هولوگرام‌دار اعتباری است. این سهم به‌صورت حدودی در بودجه سال‌های ماضی نیز هستی داشت به گونه‌ای که در سال گذشته از مجموع 5 هزار و 366 میلیارد تومان درآمد غیرنقد شهرداری رقمی برابر یک هزار و 873 میلیارد تومان حاصل فروش املاک و تقسیم زیادی از مابه‌التفاوت آن به درآمد برآمده از صدور برگه‌های هولوگرام‌دار مربوط می‌شود. پس این حجم منابع غیرنقد از محل خرید و فروش هولوگرام‌‌های اعتباری ابعاد این بازار و اهمیت آن در مجموعه شهرداری را در سال‌های ماضی پرتو می‌دهد.


برگه‌های هولوگرام‌دار اعتباری امکانی است که شهرداری طهران اوایل دهه 90 آن را با دو قابلیت تعریف کرده است. امکان ابتدا آنکه این برگه‌ها امکان تسویه بدهی شهرداری با دو گروه طلبکار عمده را فراهم می‌کرد و دوم آنکه درآمد غیرنقد برای آینده شهرداری طهران فراهم می‌کرد. مسیری که در قالب صدور برگه‌های هولوگرام‌دار اعتباری در سنه 90 طراحی شد الی پیش از آن با اسم و اثر دیگری به‌عنوان تراکم سیار هستی داشت. در قالب این مسیر، شهرداری مابه‌ازای بدهی خویش به طلبکاران حقیقی و حقوقی، برگه‌هایی تحت عنوان هولوگرام اعتباری صادر می‌کند و در مقابل طلبکاران شهرداری برای آنکه این برگه را به پول نقد تبدیل کنند سراغ بدهکاران شهرداری می‌روند. محتوای این فیش به صراحت در «پیش‌فروش تراکم ساختمانی» خلاصه می‌شود. ولی طلبکاران شهرداری برای آنکه به پول نقد برسند باید از یک راه دلالی، واسطه‌گری و کارچاق‌کنی (که طلبکاران از آن به‌عنوان «هفت خوان تبدیل هولوگرام به پول نقد» تعبیر می‌کنند)، عبور کنند تا به بدهکاران شهرداری برسند. بدهکاران شهرداری همه افرادی هستند که به عناوین گوناگون برگه واریزی از شهرداران مناطق گوناگون اخذ کرده‌اند و باید بابت انواع عوارض شامل عوارض نوسازی، پسماند، صدور پروانه، خرید تراکم اضافه، تغییر کاربری، جریمه تخلف ساختمانی و... به شهرداری پرداخت نقدی داشته باشند. بدهکاران نیز باید از مسیر واسطه‌گری به طلبکاران برسند الی در جریان یک تهاتر نامرئی از یکسو بدهی دارندگان فیش واریزی به شهرداری تسویه شود و از سوی دیگر طلب دارندگان هولوگرام اعتباری نقد شود. به عبارت سایر تهاتر نامرئی در دو گذرگاه دربرگیرنده «پرداخت بدهی دارندگان برگه واریزی به شهرداری» و «‌تسویه حساب طلبکاران از سوی شهرداری» سپریدن می‌شود. این کانال تهاتر نامرئی به شکل «صدور برگه هولوگرام اعتباری» و خرید و فروش در بازار واسطه‌گری بین طلبکاران شهرداری به‌عنوان دارندگان برگه هولوگرام اعتباری و بدهکاران به‌عنوان دارندگان انواع فیش‌های واریزی یکی از چند دروازه اصلی مفسد در گردآور مدیریت شهری پایتخت است که علاوه بر آنکه به تباهی در درون مدیریت شهری دامن می‌زد، خلأ و کسری پول نقد در شهرداری را موجب شده بود و حال که اولین گام مثبت از سوی شهردار تهران برای مسدود شدن آن برداشته شده است. به گزارش «آهن نت » ظاهر این آلت در گزین کردن شهرداری یک گذرگاه تامین درآمد غیرنقد برای شهرداری و در همان سان یک گذرگاه تسویه حساب غیرنقد با طلبکاران شهرداری است ولی درستی این برگه‌ها و شیوه استفاده از آن در سیستم مدیریت شهری 6 عارضه جبران‌ناپذیر برای شهرداری، شهر و اتباع دارد که شامل بروز فساد، کسری پول نقد در شهرداری، دامن زدن به دلالی شهری اندک شدن گستره عملکرد شهرداری، عدم شفافیت و فروش ظرفیت‌های آتی شهر برای ساخت و ساز است. مهم‌ترین عارضه بروز تباهی درون‌سیستمی برآمده از دلالی و کارسازی برای برگه‌های هولوگرام‌دار اعتباری بوده است. همان‌طور که در سطر نخست بخشنامه شهردار طهران خطاب به معاونان، شهرداران مناطق 22 گانه، مدیر عامل سازمان املاک و مستغلات و مدیران همه حسابرسی، تشخیص و وصول درآمد و مالی و اموال به صراحت آمده پروسه تبدیل فیش هولوگرام‌دار به پول نقد برای طلبکار و صدور فیش تسویه حساب برای بدهکار شهرداری به واسطه کارسازی روی این برگه‌ها رویداد می‌افتد. کارسازی به این معنا که فرد طلبکار شهرداری با در دست‌داشتن این برگه، بدون حضور پررنگ کارچاق‌کن‌ها(دلالان غیررسمی) و کارسازان (افرادی که به‌صورت رسمی خدمات به این افراد ارائه می‌دهند) نمی‌تواند مشتری یا خریدار این برگه‌ها را معرفی کند تا بتواند به پول نقد خود برسد.


گزارش «دآهن نت» از پشت صحنه بازار خرید و فروش برگه‌های هولوگرام دار اعتباری و رازها تسویه حساب با این برگه‌ها نشانه می‌دهد: روال این بازار به این چهره است که در گام اول شهرداری‌های مناطق برای تسویه حساب با دو تقسیم طلبکار اصلی آغاز یک برگه بدون هولوگرام به طلبکار ارائه می‌دهند که محتوای آن ضمن تعیین و اعلام میزان بدهی شهرداری به طلبکار و همچنین مشخصات فرد طلبکار، مجوز تراکم ساختمانی شناور به ارزش برابر مبلغ طلب فرد طلبکار برای دارندگان فیش صادر می‌کند. طلبکار در گام پس با ارائه این فیش بخش مالی شهرداری بعد از طی یکسری مراحل اداری می‌‌تواند چهار فیش هولوگرام‌دار به گواهمندی برگه اولیه از شهرداری گرفتن کند. گام بعدی دارنده برگه‌ها آن است که فرد طلبکار با داشتن این هولوگرام‌های اعتباری در بازار غیررسمی به دلالان و کارچاق‌کن‌ها مراجعه می‌کند لغایت امکان پیوندیدن او با افراد بدهکار شهرداری(دارندگان برگه واریزی) برپا شود و بعد از طی کردن یکسری پروسه‌های دلالی، در پایان امکان معامله و رد وبدل کردن پول میان طلبکار و بدهکار شهرداری رخداد می‌افتد.


عارضه دوم کسری و خلأ پول نقد در شهرداری تهران است. بازار خرید و فروش برگه‌های هولوگرام‌دار در عمل امکان پرداخت نقدی از سوی بدهکاران شهرداری به شهرداری را تضعیف کرده؛ چراکه نفع بدهکاران شهرداری بیش از آنچه پرداخت پول نقد به شهرداری باشد در معامله با دارندگان برگه‌های هولوگرام‌ اعتباری است. این سود معامله در پورسانت یا حق کمیسیون در نرخ ریزش ارزش اسمی هولوگرام‌ها مربوط می‌شود. بازار خرید و فروش هولوگرام اعتباری به این چهره است که دلالان نرخی را تحت عنوان «درصد ریزش ارزش اسمی» برای تبدیل هولوگرام به پول نقد برای طلبکار شهرداری تعیین می‌کند. این نرخ ریزش بر حسب میزان طلب، از 30 لغایت 50 درصد متغیر است که بخشی از ریزش سهم دلال به‌عنوان حق کمیسیون است.


این ریزش باعث می‌شود اگرچه بدهی فرد بدهکار به شهرداری به اندازه ارزش اسمی هولوگرام تسویه حساب می‌شود اما در ازای نرخ ریزش پس از کسر پورسانت از نرخ ریزش، بخشی از پول نقدی که باید بدهکار شهرداری به فروشنده برگه هولوگرام‌دار دیتا شود عملا پرداخت نمی‌شود. به‌عنوان نمونه اگر فردی فیش واریزی به مبلغ 100 میلیون تومان دارد یک معامله بین این فرد با دارنده فیش هولوگرام‌دار چهره می‌گیرد اما فرد بدهکار شهرداری، پول نقدی به مراتب کمتر از 100 میلیون تومان را به دارنده برگه هولوگرام‌دار پرداخت می‌کند. دلالان این بازار عنوان می‌کنند یگانه از دلایلی که سبب می‌شود دارندگان برگه‌های هولوگرام‌دار، آن را به قیمتی پایین‌تر از ارزش اسمی به بدهکار شهرداری بفروشند، ارزش واقعی خدمت ارائه‌شده از جانب طلبکار به شهرداری و رقم پیش‌بینی شده در فیش هولوگرام‌دار است. به این معنی که ممکن است ارزش راستین خدمت ارائه شده از جانب این فرد حقیقی یا حقوقی به شهرداری معادل 50 میلیون تومان باشد، ولی فیش هولوگرام‌دار با ارزشی برابر 100 میلیون تومان برای وی صادر شود. در عین حال بسیاری از طلبکاران برای دست‌یافتن به پول نقد خویش آماده می‌شوند از بخشی از طلب خود چشم‌‌پوشی کنند. به گفته دلالان این بازار، نرخ ریزش برگه‌های هولوگرام‌دار که ارزش بالای 50 میلیون تومان داشته باشند بین 40 الی 50 درصد است. به گفته کارشناسان شهری این روند طی سال‌های اخیر، منابع نقد شهرداری را به شدت تفریق دیتا است و عارضه بعدی یعنی کسری پول نقد را به هستی آورده است. کسری پول نقد در مجموعه شهرداری سبب می‌شود دامنه عمل شهرداری برای اجرای فعالیت‌های ضروری در شهر کم شود.


یکی دیگر از عوارض تهاتر نامرئی طلبکاران و بدهکاران شهری از کانال هولوگرام اعتباری فقدان شفافیت در این گذرگاه است. گزارش‌های اخیر شورای شهر چهارم و مناقشه مربوط به میزان ریزبین بدهی شهرداری به طلبکاران از فضای ابهام‌‌آلود بازار هولوگرام اعتباری پرده برداشت. در روز ارائه برنامه محمدعلی نجفی، او سومین تقسیم بدهی شهرداری را مربوط به هولوگرام‌های اعتباری یعنی بدهی‌ها و صورت وضعیت‌های ثبت نشده شهرداری دانست. به این معنا که طی سال‌های ماضی مجموعه‌ای از اشخاص حقیقی و حقوقی برای مدیریت شهری در حوزه‌های گوناگون ماموریتی همچون طرح‌های گسترش شهری خدماتی را ارائه داده‌اند؛ ولی به جای پرداخت پول به این اشخاص، هولوگرام‌های اعتباری(تراکم سیار) پرداخت شده است. این اشخاص با داشتن این هولوگرام‌های اعتباری می‌توانند در هر منطقه‌ای از شهر تقاضای صدور اجازه ساختمانی داشته باشند؛ اما نظر به اینکه اطلاعات مربوط به این هولوگرام‌های اعتباری در دست نیست حتی رده‌های بالای مدیریتی در مدیریت شهری نیز احصاء دقیقی از حجم این نوع از بدهی‌های شهرداری در دست ندارند و به همین علت حجم ریزبین بدهی‌های مدیریت شهری در آخر این دوره به یگانه از دغدغه‌های مهم تیم جدید مدیریت شهری بدل شده ‌است.


این سوژه نشان داد بازار صدور هولوگرام‌های اعتباری غیرشفاف و ابهام‌آلود است؛ یعنی مراودات مالی در این بازار حتی برای مقامات بزرگتر شهرداری نیز شفاف نیست و چه بسا بخشنامه روز ماضی شهردار طهران برای تعیین تکلیف مراودات مالی وسط شهرداری وشرکت‌های کارگزاری گام نخست برای ایجاد یک بانک اطلاعاتی شفاف در این مقوله باشد.


عارضه بعدی اغلب متوجه شهر و شهروندان است؛ چراکه محور تهاتر نامرئی بین شهرداری و طلبکار واگذاری پروانه تراکم ساختمانی سیار است که در عمل ظرفیت ساختمانی آینده شهر تهران با صدور فیش هولوگرام‌دار پیش فروش می‌شود. این هولوگرام‌های اعتباری نیز تعهد ساخت‌وساز در شهر ایجاد می‌کند. به این ترتیب از کانال این تهاتر نامرئی که با بخشنامه به‌صورت موقت(تا اطلاع ثانوی) نخستین دروازه تباهی سیستمی شهرداری را می‌بندد، راه ورود پول‌های نقد به شهرداری احیا می‌شود و برآیند اینکه گستره عملکرد شهرداری برای هزینه‌کردهای شهرداری افزایش پیدا می‌کند. همین‌طور راه دلالی و و اسطه‌گری در بازار هولوگرام اعتباری مسدود می‌شود و جستار درآمدهای غیر نقد و تهاتر نامرئی در شهر را که عامل اصلی غیرشفافیت در شهرداری بود، در گذرگاه شفافیت قرار می‌دهد. در سرانجام نیز ازآنجاکه جلوی صدور تراکم سیار گرفته می‌شود امکان برنامه‌ریزی در شهرداری برای تعدیل ساخت‌وساز در مناطق گوناگون شهر بر حسب ظرفیت خالی یا اشباع شده یک ناحیه فراهم می‌شود. دروازه‌های سایر مفسده شهری نیز به بازبینی می‌تواند رفع شود که به عنوان مثال یگانه از آنها تخفیفاتی است که از جانب شهرداران مناطق ارائه می‌شود.


کارشناسان شهری در موشکافی این بخشنامه عنوان می‌کنند اگرچه این بخشنامه نخستین اقدام جسورانه برای مبارزه با مسیرها و کانال‌های مفسده شهری، روبه جلو و مثبت است؛ ولی این جنبش الزاماتی را می‌طلبد که باید برای اجرای این بخشنامه رعایت شود. به این معنا که شهردار طهران در روزهای آینده درباره بند اول بخشنامه که به جای دائمی به شکل موقتی صادر کرده باید توضیحات تکمیلی ارائه دهد تا شائبه شکل‌گیری مجدد این بازار را از بین ببرد. همچنین اعضای کمیته‌ای را که قرار است در سازمان املاک و مستغلات ساختن شود معرفی و اعلام عمومی کند. از سوی سایر پسندیده است پروسه‌ای که در قالب آن کمیته باید راستی‌آزمایی هولوگرام‌های اعتباری را سپریدن دهد شفاف، ساده و زوداثر تعریف کند تا دارندگان هولوگرام‌های اعتباری پیشین پشت رسته طولانی پیمان نگیرند؛ چراکه ایجاد صف طولانی نیز می‌تواند به ایجاد تباهی منجر شود و در عین حال این پافشاری وجود داشته باشد الی اعضای کمیته از طرف اعضای شورا و مدیران شهری سفارش‌پذیر نباشند.







منبع خبر : دنیای اقتصاد 

ویرایش  : خبرگزاری آهن نت